Anti-vries tussen je oren

Tips om bij Parkinson freezing te verlichten

antivries tussen je oren

Dit artikel is een bewerking van (en uitbreiding op) een bericht van Nancy Ryerson uit februari 2015 op de Michael J. Fox-website. En het is een deel-antwoord op één van de 9 meest gestelde vragen rond het omgaan met parkinson: ‘Hoe ga ik om met symptomen?’

Wat is bevriezen?

Als je ooit hebt meegemaakt dat je ‘bevriest’ en niet verder kunt lopen, dan weet je dat het je volledig kan overvallen. “Bevriezen is het plotselinge en onvoorspelbare onvermogen om een beweging te starten of verder te bewegen,” zegt dokter Rachel Dolhun.

Het kan je overal en altijd overkomen, maar door een deuropening lopen en omdraaien zijn veel voorkomende situaties waarin het kan gebeuren. Het is niet alleen frustrerend, het kan ook leiden tot verminderde mobiliteit en vallen. In de Michael J. Fox-gemeenschap is een aantal strategieën gedeeld om een bevriezing te stoppen:

7 Tips om bevriezing te doorbreken

1. Tel hardop of in gedachten en marcheer op de plaats op elke tel, of stel je voor dat je dat doet.
2. Als je een bevriezing voelt aankomen doordat je jezelf voelt vertragen, neurie dan een liedje of doe dat in gedachten en ga in de maat van het liedje lopen.
3. Richt je volgende stap op een specifieke plek op de vloer. Stel je voor dat er een stok in de weg ligt en stap er overheen (je been optillen is voor sommige mensen makkelijker dan een stap zetten en als je hem hebt opgetild, is voorwaarts neerzetten makkelijker).
4. Als er een plek in je huis is waar je vaker bevriest (zoals in een deuropening of op een hoek), plak daar dan gekleurde tape op de grond waar je bewust overheen kunt stappen.
5. Haast je niet, want dan loop je het risico te vallen.
6. Vraag iemand in je nabijheid om hulp. Vaak is een beetje aanmoediging (of een klein duwtje) genoeg om de beweging te hervatten.
7. Probeer je in een andere richting te bewegen, zoals achteruit of opzij, en daarna weer in de gewenste richting.

De bovenstaande tips lezend, moest ik denken aan de tip die John Pepper (de auteur van ‘Reverse Parkinson’s’, die in oktober in Nederland was) voor oefenen met (snel-) wandelen gaf: “Denk: ‘hiel’ bij elke keer dat je je hiel neerzet. (hiel – hiel – hiel…)”
Dat is ook een soort commando of aanmoediging en je legt er automatisch een ritme in. Dat sluit dus helemaal aan bij meerdere tips hierboven.

Dus je kunt het mentaal doorbreken?

De tips van de Michael J. Fox-website èn die van John Pepper hebben alles te maken met mentale trucs om je lichaam te helpen besturen! (Weet je het nog? de eenheid van lichaam en geest?!)

Een coach-cliënte met parkinson, waar ik al eens eerder over heb verteld, kwam erachter dat stress en frustratie de bevriezing erger maken. Ze nam het zichzelf kwalijk wanneer ze bevroor met gedachten zoals: “Oh verdorie, ik heb me weer teveel ingespannen. Wat stom van me! Nu sta ik hier natuurlijk weer een half uur, en ik ben al zo moe.”

Stress verergert de zaak!

Je snapt dat dit soort gedachten de stress alleen maar verhogen en het effect daarvan was, in ieder geval voor haar, dat de bevriezing langer duurde. Ik oefende met haar ontspanningstechnieken (buikademhaling, aarden e.d.) en alternatieve gedachten (“OK, ik heb me misschien even teveel ingespannen. Als ik even rust neem, kan ik zo weer verder.”) en die zorgden ervoor dat bevriezingen minder vaak voorkwamen en korter duurden.

Een waardevolle 8e tip is dus: ontspan, ga na wat voor belemmerende gedachten je hebt en vervang ze door stimulerende.

Ik ben uiteraard weer heel benieuwd hoe dit je helpt. Dus laat dat vooral weten in de comment box hieronder. Dan hebben andere mensen met parkinson er ook wat aan!

Hartelijke groet,

Koen Lucas, Gezondheidscoach

14 thoughts on “Anti-vries tussen je oren

  1. vroegop

    december 22, 2015 at 10:14am

    bedankt voor de tips.
    ik zal deze doorgeven aan de parkinson patienten hier bij ons in Belgie.
    mijn vrouw prkinsonverpleegkundige en ik gepensioneerd verpleegkundige geven om de twee maanden informatie aan parkinson patienten.
    groeten p.vroegop

    • klucas

      december 23, 2015 at 6:52pm

      Hallo P,
      Mooi, internationale samenwerking! 😉
      Hartelijke groet,
      Koen

    • Aria Ohm-Brink

      januari 7, 2016 at 6:41pm

      Hartelijke groet uit Amsterdam. Top wat jullie daar in Belgie doen voor Parkinsonpatienten.
      Ga zo door.

  2. Herman

    december 22, 2015 at 10:24am

    Bevriezen.
    Is zo eng, daar denk ik nog wel eens aan.
    Mijn buurman die ook Parkinson heeft geef me meestal een duw.
    Barbaars vind ik dat……. Mar het werk wel.
    Mijn vrouw heeft nog een methode met koud water dus een koud washandje in mijn nek
    Ook bij langdurig bevriezen, transport naar de douche en koudwater over je lichaam
    Ik heb een enorme hekel aan deze methodes maar het helpt

    Ik zal me verdiepen in bovenstaande tekst
    Ik minder erg om mee te maken

  3. ineke

    december 23, 2015 at 8:36am

    het is niet gemakkelijk, want ik denk alleen maar ‘niet vallen, niet vallen’. Maar marcheren helpt, zeker als je dan de knieën goed opheft.

    • klucas

      december 23, 2015 at 6:50pm

      Hallo Ineke,
      Dat is een heel mooi voorbeeld van een belemmerende gedachte: ‘niet vallen, niet vallen’.
      Daarmee richt je je aandacht op wat je NIET wilt en dat vergroot de kans dat het juist wel gebeurt! De menselijke hersenen kunnen niet zo goed omgaan met het woordje ‘niet’ (denk maar eens NIET aan een roze olifant). De truc is om te denken aan wat je WEL wilt: ‘Hou je vast’, of ‘Gewoon rustig doorlopen’ of zo.
      Hartelijke groet,
      Koen

  4. Hans

    december 23, 2015 at 1:14pm

    Ga het zeker doen ,enkele tips wist ik reeds,hartelijk bedankt.

    • klucas

      december 23, 2015 at 6:50pm

      Hoi Hans,
      Graag gedaan. Laat ons weten hoe het je helpt!
      Hartelijke groet,
      Koen

  5. trudievanvliet

    december 23, 2015 at 10:43pm

    Hallo toen het lastiger lopen bij mijn moeder begon hebben we id liedjes gezongen en haar een beetje afgeleid. Nu de ziekte steeds meer toeslaat werkt het niet meer.
    zijn daar nog tips voor ?

    • klucas

      december 27, 2015 at 1:45pm

      Hallo Trudie, je zou één van de 7 andere tips kunnen proberen, of een combinatie van tips, of één van de toevoegingen van de mensen die op het artikel hebben gereageerd. In mijn NLP-opleiding werd me altijd voorgehouden: “Als je niet precies weet wat je moet doen, doe dan in ieder geval iets en kijk wat het effect is.”
      Met hartelijke groet,
      Koen

  6. Agnes Kombrink

    december 25, 2015 at 3:25pm

    Mijn man blijft regelmatig in de deuropening steken dan geef ik een duwtje of trek hem aan de hand naar mij toe.
    Dat helpt. Ik zeg dan: kom… 2.3……kom maar.
    Maar ook buiten heb ik van die momenten.

    • klucas

      december 27, 2015 at 1:42pm

      Hoi Agnes, Mooie toevoeging, dankjewel!
      Met hartelijke groet,
      Koen

  7. Jacqueline

    maart 24, 2019 at 11:38pm

    En wat doe je met ‘bevriezen’ in andere bewegingen, zoals hand naar de mond brengen bij het eten of drinken en gewoon op een stoel zitten en geen kant meer op kunnen? Mijn man ervaart dan vaak ‘bevriezing’ en ook als hij bijvoorbeeld handen wast en ze onder de lopende kraan heeft. Ik moet dan echt in de buurt zijn, anders kost het tientallen liters water….
    Bedankt alvast.

Geef een reactie

Your email will not be published. Name and Email fields are required.