depressie komt veel voor bij parkinson, lees hier wat je eraan kunt doen.

Depressiviteit bij parkinson, wat doe je eraan?

Depressieve gevoelens komen bij mensen met een chronische ziekte relatief vaak voor. Het idee dat de ziekte niet meer overgaat en dat de symptomen erger zullen worden, veroorzaakt een uitzichtloosheid waar mensen heel somber van kunnen worden.

Parkinson: 40% is depressief!

Bij parkinson komt depressiviteit vaker voor dan bij andere chronische aandoeningen. Ongeveer 40% van de mensen met parkinson kampt met depressiviteit en bij 30% van hen verschijnt depressiviteit al in het begin van de ziekte.

Oorzaken van depressiviteit bij parkinson

Het tekort aan dopamine, dat zo kenmerkend is voor parkinson, veroorzaakt depressiviteit.

Vrijwel alle parkinson-medicijnen hebben nare bijwerkingen, die kunnen bijdragen aan sombere gevoelens. Zo kan het gebruik van levodopa leiden tot: misselijkheid, braken, vermindering van het reactievermogen, veranderde smaak, duizeligheid bij snel opstaan, rusteloosheid (soms slapeloosheid), slaperigheid, donkere urine en ontlasting, afname eetlust, gewichtsverlies,  verwardheid en hallucinaties.

En dan zijn er nog symptomen van parkinson die de gevoelens beïnvloeden  doordat de houding of de bewegingen veranderen. We hebben al vaak de eenheid van lichaam en geest beschreven, waardoor een verandering van houding een andere emotie veroorzaakt en waardoor een andere gedachte tot een andere lichaamshouding leidt.

Stijfheid, ‘off’-gevoelens en een voorover gebogen houding leiden zo tot sombere gevoelens. Onwillekeurige bewegingen leiden soms ook tot nare emoties. Kees heeft in zijn blog-artikelen en Facebook-berichten meer dan eens verteld hoe hij zich soms onverklaarbaar verdrietig voelde, tot hij merkte dat dit het gevolg was van een trilling in zijn lip, die een symptoom van parkinson is.

Eenheid van lichaam en geest, doe-het-zelf

Als je nog niet overtuigd bent van de invloed die bij voorbeeld lichaamshouding heeft op je gevoelens, doe dan eens het volgende:

  • Ga onderuitgezakt zitten op een makkelijke stoel
  • Laat je kin op je borst zakken en kijk naar de grond
  • Ontspan alle spieren in je lichaam, ook die in je gezicht
  • En probeer nu eens heel BLIJ te zijn…

En, lukt dat? Nee, hè?

Om jezelf weer uit deze gemoedstoestand te halen, doe het tegenovergesteld:

  • Ga rechtop staan
  • Draai je gezicht omhoog en kijk omhoog
  • Span je spieren, maak met je armen het PSV-gebaar (sorry, Amsterdam) en bal je vuisten

Ander gevoel, toch?

Depressiviteit kan bij mensen met parkinson dus het gevolg zijn van:

  • De ziekte zelf (dopamine-tekort)
  • De uitzichtloosheid van een chronische, progressieve aandoening.
  • Bijwerkingen van medicijnen
  • De fysieke houding en onwillekeurige bewegingen

Als klap op de vuurpijl is het gebruik van medicijnen die depressie tegengaan af te raden in combinatie met MAO-B-remmers (een veelgebruikt medicijn tegen parkinson-symptomen).

Houding – Focus – Gedachten

De bekende trainer en coach Anthony Robbins hanteert een simpel en effectief model om depressiviteit te beschrijven en te verhelpen. (filmpje in het Engels, uitleg staat hieronder in het Nederlands)

Hij laat zien dat elke emotie veroorzaakt wordt door (en dus veranderd kan worden met):

  • Houding: wat is je fysieke houding? En hoe draagt die bij aan het gevoel dat je nu hebt?
  • Focus: Waar richt je op dit moment (en misschien wel voortdurend) je aandacht op?
  • Gedachten: Wat denk je bij jezelf en wat zeg je tegen jezelf?

Als de antwoorden op enig moment ongeveer de volgende zijn, is depressie geen verrassing:

  • Houding: voorover gebogen, spieren slap, blik omlaag gericht
  • Focus: op de progressiviteit van parkinson en alles wat er misschien nog mis kan gaan
  • Gedachten: “Dit is zo oneerlijk! Waarom moet mij dit overkomen? Mijn leven is voorbij!”

Doe dit om zelf depressie te verhelpen:

Gelukkig kun je dezelfde drie elementen gebruiken om je humeur te verbeteren:

  • Houding: rechtop, blik horizontaal of omhoog, schouders naar achteren, spieren aanspannen
  • Focus: op alles wat er in je leven nog de moeite waard is. Waar ben je blij om? Waar ben je dankbaar voor? Waar kijk je naar uit?
  • Gedachten: “Ik haal er vandaag uit wat erin zit. En als iets niet lukt, er is morgen weer een dag.”

Vul dat voor jezelf in zodat alle drie die elementen je maximaal helpen om je prettig te voelen in plaats van depressief.

Laat ons hieronder in de ‘comment box’ weten hoe dit je helpt. Daar zijn we altijd heel benieuwd naar.

Met hartelijke groet,

Koen Lucas, gezondheidscoach en -trainer

2 thoughts on “Depressiviteit bij parkinson, wat doe je eraan?

  1. Herman

    mei 10, 2016 at 11:40am

    Mallorca.
    Wat hier beschreven wordt is wat ik ervaar.
    Na een gezellige reis per vliegtuig.
    Een sombere avond, zonder pakpaal, sta op stoel en andere hulpmiddelen.
    Dacht ik ineens aan het gesprek met Koen.
    Ik werd er vrolijk door.. Ik heb het zelf in de hand.

    Niet zo somber Herman.
    Een uur later reageerde ik weer goed en bewoog gewoon als de man zonder Parkinson.

    Door zelf te denken aan. Wat me een rijk man maakt.
    Mijn vrouw. Mildred
    Mijn dochters Michele en Stephanie
    Mijn kleindochters Silje en Fenna
    Mijn schoonzoon. Peter

    Mijn broers en zusters
    Mijn vrienden en vriendinnen

    De groeten uit Mallorca

Geef een reactie

Your email will not be published. Name and Email fields are required.