Mantelzorger zorg goed voor jezelf!

Mantelzorger, zorg goed voor jezelf!

Wat is de grootste valkuil voor mantelzorgers? Jezelf voorbij lopen!
Zo goed voor de ander zorgen dat je niet aan jezelf toekomt.

En hoewel zowel mannen als vrouwen daarin trappen, heb ik het idee dat vooral vrouwen dat risico lopen. Dat is nog steeds een beetje cultureel bepaald: vrouwen zorgen, dus als er wat te zorgen valt, schieten ze daarin door, makkelijker dan mannen.

We hebben al eens eerder een artikel over de valkuilen voor mantelzorgers geschreven en daarin vooral de nadruk gelegd op de gedachte dat je eerst goed voor jezelf moet zorgen, voordat je goed voor een ander kunt zorgen (zoals de moeder die in het vliegtuig bij een noodsituatie eerst haar eigen zuurstofmasker opzet en pas daarna dat van haar kind). Maar dat lost het hele probleem nog niet voor iedereen op, want er zit nog iets fundamenteels dwars.

Wat maakt dat mantelzorgers (meestal de partner) doorschieten in de zorg voor de ander? Ik ben ervan overtuigd dat een belangrijke oorzaak zit in wat we ‘onbewuste, belemmerende overtuigingen’ noemen. Overtuigingen zijn eigenlijk meningen waarin je zo rotsvast gelooft dat je denkt dat het waarheden, feiten zijn. En als je je daar dan ook nog niet eens bewust van bent, beheersen ze je gedrag!

Een paar belemmerende overtuigingen die ik bij mantelzorgers ben tegengekomen in mijn coachpraktijk:
• Het is niet eerlijk dat hij ziek is en ik niet.
• We houden van elkaar, dus is het logisch dat ik me helemaal wegcijfer voor haar.
• Mensen zouden me een slecht mens vinden als ik niet 24 uur per dag voor hem zorg.
• Ze kan geen minuut zonder me, ik moet altijd beschikbaar zijn.
• Hij zou het me nooit vergeven dat hij ziek is en ik lol in mijn leven heb.
• Ik zou me zó schuldig voelen als ik uitga terwijl zij ziek thuis is!
• Als je van iemand houdt, moet je alle zorg zelf leveren. Daar moeten geen vreemden bij.
• Ik mag niet klagen, want hij heeft het veel zwaarder dan ik.

Merk op dat een paar hoofdthema’s meerdere keren terug komen:

liefde is zorgen voor

• Liefde en wat dat betekent
• Schuldgevoel omdat je zelf gezond(er) bent
• Angst voor wat ‘de mensen’ zeggen
• Angst dat je partner jou als mantelzorger niet goed genoeg vindt
• Er zit heel veel ‘moeten’ en ‘niet mogen’ in

Wat kun je hier nu mee? Nou, doorloop de volgende stappen eens:
1. Kijk nog eens naar het eerste lijstje, de belemmerende overtuigingen en streep eens aan welke voor jou minstens een beetje de waarheid zijn. Ook al heb je je dat misschien nog nooit eerder gerealiseerd.

2. Leef je in iemand in die helemaal buiten de situatie staat, een volstrekte vreemde en vraag jezelf (in de schoenen van die vreemde) eens af bij elk van de aangestreepte zinnetjes: Is dit objectief, rationeel gezien een absolute waarheid? (stiekeme tip 1: het antwoord is altijd “nee”)

3. Stel dan de vraag: Wat zou de ultieme consequentie zijn als het wel 100% waar was? Wat zou dat betekenen voor mijn leven en dat van mijn partner? (stiekeme tip 2: de consequenties zijn altijd heel negatief)

4. En bij overtuigingen waarin de mening van anderen een rol speelt, stel de vraag: Weet ik zeker dat die ander(en) er zo over denkt/denken? En als je maar een beetje denkt dat dat inderdaad zo is, stel vervolgens de vraag: Nou en? (stiekeme tip 3: in de meeste gevallen haal je je dingen in je hoofd die er helemaal niet zijn. Alleen de mening van je partner telt en als je zeker wilt weten hoe die erover denkt: vraag het dan!)

5. Stel jezelf dan als laatste de vraag: Hoe zou ik beter voor mezelf kunnen zorgen, zodat de situatie voor ons allebei verbetert? (stiekeme tip 4: als je alleen en uitsluitend beter voor jezelf zorgt om nog beter voor de ander te zorgen, sta je nog steeds op de tweede plaats en loop je nog steeds dezelfde risico’s: stress, burn-out, mentale en fysieke schade)

En ten slotte, wees heel eerlijk. Kun je alles wat je nu doet wel aan? Zo nee, wat kun je doen om ondersteuning, mentale en fysieke hulp te krijgen?! Hoe kun je zaken anders organiseren, zodat ze makkelijker zijn voor jou? En wat is daarvoor nodig van je partner, van jou, van familie, vrienden en zorgprofessionals? Bespreek eens met lotgenoten hoe zij het allemaal gedraaid krijgen. Dat is geen teken van zwakte, maar juist van kracht, realiteitszin en verstand!

Laat me hieronder in de comment box weten hoe dit artikel je helpt, wat je eigen tips zijn en verder alles wat voor andere mantelzorgers van belang kan zijn.

Hartelijke groet,
Koen Lucas, Gezondheidscoach

10 thoughts on “Mantelzorger, zorg goed voor jezelf!

  1. Joke

    januari 19, 2016 at 11:54am

    Niet iedereen is geschikt om mantelzorger te zijn. Ik bv niet, daar voelde ik me schuldig over. Ik ben jaloers op de mensen die dat schijnbaar zonder problemen op zich nemen. Ik ben mantelzorger voor mijn man geweest. Hij is twee jaar geleden overleden aan een melanoom. Ik werd in een rol gedwongen die ik niet aankon. De catering kon ik prima maar de vieze klusjes kan ik niet. Ik ga er bij over mijn nek. Van mijn kinderen en dieren kan ik alles opruimen maar voor mijn man kon ik het niet. Daar voelde ik me schuldig over. We kregen hulp van de buurtzuster en zo ging het prima. Maar het is een heel gevecht met ziekenhuis, huisarts en de buurtzuster geweest om het voor mijn man en mij behapbaar
    te maken. Ik had toen al twee jaar parkinson. Ik ben er volledig aan onderdoor gegaan. Want naast de verzoring van mijn man kwam er de nodige visite, iedere keer mensen van de wijkzorg, huisarts, telefoontjes etc. Tijdens visites ging ik vaak met de honden wandelen en telefoontjes vermeed ik zoveel mogelijk door dagelijkse updates per mail te versturen.

  2. Herman

    januari 19, 2016 at 12:17pm

    Mijn vrouw Mildred heeft het moeilijk als mantelzorger.

    We hebben nu duidelijke afspraken op papier gemaakt.
    We hebben het goed met elkaar.
    Wordt rationeel benaderd

    Ik als patiënt moet beter mijn best doen en niet het slachtoffer spelen

    Het klinkt hard zo blijven we beiden functioneren

  3. Joke

    januari 19, 2016 at 3:45pm

    Heel verstandig Herman. Goed bespreken. Wij waren onvoorbereid. Mijn man had er geen begrip voor hoe moeilijk ik het had, hij ging dood, ik bleef leven. Dat was ook zo.
    Ik wilde dat ik deze artikelen een paar jaar eerder onder ogen had gekregen 🙂

  4. Joke van Rees

    januari 20, 2016 at 8:09pm

    Ik ben min of meer mantel zorger voor mijn man hij heeft Parkinson en zon cochnatieve geheugen is aan getast hij is 69 maar lijfelijk nog best veel zelf maar vraagt de hele dag van alles je moet haast voor hem denken ik vind het best zwaar maar doe het met liefde ik krijg nu een beetje onder steuning van Rijndam wat best fijn is hij krijgt daar ook terapie

  5. Herman

    januari 21, 2016 at 9:11am

    Nog een opmerking.
    Mijn vrouw was ik bijna kwijt geraakt door mijn ziekte.

    Ik was zo enorm egocentrisch alles draaide om mezelf.
    De hele dag zeurde ik hoe slecht ik het had en vroeg continue aandacht, ik veranderde in een ander persoon.

    Nu zijn we er gelukkig weer uit gekomen.
    Zij werkt drie dagen per week. En ik moet voor mezelf zorgen. Ondanks mijn ziekte wordt er van me inzet verwacht. Stofzuigen, badkamer opruimen. Bedden opmaken. Het tempo is laag. Maar ik doe het. Ze heeft me niet gedwongen. Maar ik heb duidelijke afspraken gemaakt. Ondanks Parkinson. Je kunt meer dan je denkt. Ik ben niet zielig. I. Het vergt veel inzet.. Je krijgt er respect voor terug. Als ze thuis komtmijn mantelzorger staat nu het eten klaar op tafel.

    Gewoon niet bij de pakken neer gaan zitten

    • klucas

      januari 21, 2016 at 9:21am

      Prachtige aanvulling, Herman! Dankjewel voor weer een mooie bijdrage.
      Hartelijke groet,
      Koen

    • Joke

      januari 21, 2016 at 6:29pm

      Zo gedroeg mijn man zich ook Herman, ik zat helemaal in zijn tang, hij liet me geen ogenblik met rust. Het was een hel. Jij staat er gelukkig open voor. Ik vind het geweldig dat je het zo hebt opgepakt!
      Ik doe het nu en in de toekomst zonder mantelzorg van naasten. De kinderen wonen niet in de buurt en de buren hebben hun werk.

  6. Kees van Straalen

    januari 26, 2016 at 6:02pm

    Herman zijn verhaal is een goed voorbeeld van hoe het moet. Je moet afspraken met je naasten maken MAAR je moet eerst jezelf goed onder handen nemen en een gedragslijn uitstippelen waar je niet van afwijkt! Ik heb dat van day one gedaan en ja, het is niet altijd even makkelijk, maar mijn directe omgeving geeft me regelmatig complimenten en dat doet me goed! Daarnaast geef ik mij zelf elke dag een to-do-list! Druk baasje!

  7. Herman

    januari 28, 2016 at 2:49pm

    Aanvulling
    Ik kende de harde wereld van de verkoop.
    Daar maak je ook duidelijke afspraken met elkaar
    Toen ik dit snapte ging ik fluitend naar mijn werk.

    Thuis kan dit ook
    Open en eerlijk zijn
    Geef nooit op

  8. Jose Boenders

    januari 29, 2016 at 12:39pm

    Ik ben ook mantelzorger voor mijn man die sinds 2010 de diagnose P heeft gekregen. Bij hem zijn het met name de psychische klachten…geen emotie, niet meer weten wat te zeggen..er komt niets bij hem op. Hij leest de hele dag, soms ’s middags nog eens de krant want hij is de inhoud van die morgen vergeten. Hoe kun je hierop afspraken maken? M.b.v. de logopediste proberen we elke dag 3 vragen aan elkaar te stellen , zodat de communicatie enigszins op gang komt. Ik hoef van hem niets te verwachten..het komt er gewoonweg niet van..initiatief verlies.
    Op deze manier trekt hij mij ook mee in een negatieve spiraal…Ik wil niet opgeven, maar zie op dit moment geen uitweg meer.

Geef een reactie

Your email will not be published. Name and Email fields are required.