cct1vueugaa2bcq

Stress en parkinson

Op wereldparkinson dag 2015 heb ik een lezing gegeven over parkinson en stress vanuit patiëntenperspectief gegeven. In deze lezing heb ik het onderwerp vanuit verschillende invalshoeken belicht. Dit artikel is een uitwerking daarvan. Het is mijn beleving en de manier waarop ik er mee omga en wie weet als het mij helpt……….?

Stressgevoeliger met parkinson

Sinds ik parkinson heb ben ik veel stressgevoeliger. Ik heb tot 2009 veel gewerkt en ook regelmatig onder druk gestaan. Nu ik parkinson heb merk ik dat ik gestrest raak als ik meerdere afspraken op een dag heb of als ik te laat voor een afspraak ben (lees: denk te zijn). Een goed voorbeeld daarvan is het basketbal van mijn oudste zoon. Ik ga graag mee naar wedstrijden en wil er dan op tijd zijn. Mijn zoon is heel relaxed en zit nog rustig op zijn stoel als ik al wil vertrekken; “rustig pa het is maar 20 minuten ”. Ik raak gespannen en uiteindelijk heeft hij gelijk. We zijn altijd op tijd. Waarom dan toch die stress?
Een ander voorbeeld van een situatie waarin ik stress heb ervaren is de lezing op wereldparkinsondag zelf. Alleen voor een zaal met 500 mensen. Ik had slappe knieën toen ik de trap naar het podium opklom en toch wilde ik dat doen. Ik voelde me in eerste instantie kwetsbaar zo zichtbaar met alle symptomen die er bij horen voor zo’n grote groep. En ik heb er voor gekozen mezelf niet te verstoppen. Wij zijn mensen met parkinson. Dat is iets erbij en niet iets eraf. Of zoals ik het toen verwoordde: ik ben echtgenoot, vader en adviseur en parkinson doe ik erbij. Eenmaal die stap genomen en na de eerste keer dat de zaal moest lachen raakte ik ontspannen en werd het gewoon leuk en als ik de presentatie terugzie schrik ik toch altijd even van mijn beweeglijkheid

Effect op anderen

Wat ook gebeurt is dat de omgeving gestrest raakt als gevolg van de symptomen. Een goed voorbeeld daarvan is een presentatie die ik voor een project heb gegeven voor een afdeling van de provincie Noord-Holland. Dat was in 2009. Ik had toen hoofdzakelijk een tremor in mijn linkerhand als symptoom. Ik begon mijn verhaal en na een tijdje merk ik dat de spanning in de zaal toeneemt. Wat is hier aan de hand? Opeens zag ik het. Ik had mijn presentatie in mijn linkerhand en de papieren versterkten het beeld van de tremor, wat er erg gespannen uitzag. En die spanning sloeg over op de zaal. Ik heb toen aangegeven dat ik parkinson heb en dat mijn arm meer beweegt maar dat mijn gezicht wat strakker is en dat ik dus netto net zoveel beweeg als mijn publiek. De spanning was weg en ik heb me daarna niet meer hoeven voorstellen.

Lichaam en geest

Een ander voorbeeld van stress is een merkwaardige en heeft te maken met de wisselwerking tussen lichaam en geest naar mijn mening. Zoals bekend zijn er drie manieren waarop op stress wordt. Gereageerd: vluchten, vechten of bevriezen. Ik heb een periode gehad waarin ik merkte dat ik mezelf kleiner voordeed dan ik was als ik bijvoorbeeld aan het winkelen was. Ik voelde me daar niet prettig bij en had er stress van. Het is mijn overtuiging dat dat kwam doordat mijn lichaam hetzelfde aanvoelde als in stresssituaties en dat mijn geest dit volgde. Een ander voorbeeld hiervan is dat ik een tijdje de tremor rond mijn mond had en ik me daar verdrietig door ging voelen. Het lichaam zet ons als het ware op het verkeerde been. Ik meen wel eens gelezen te hebben dat Ted Troost (haptonoom) de uitspraak heeft gedaan “het lichaam heeft altijd gelijk behalve bij mensen met parkinson”. Ik heb het patroon van mezelf klein voelen doorbroken door bewust meer ruimte in te nemen en zelfs bewust tegen mensen aan te lopen. Beetje asociaal en het heeft geholpen

De eerste stap

Een van mijn eerste ervaringen met stress en parkinson had ik op het Roelof Hartplein in Amsterdam. Ik was te vroeg voor een afspraak en mijn vrouw was bijna jarig. En er was een boekhandel aan de overkant dus ik dacht ik koop een leuk boekje. Na wat rondkijken had ik iets leuks gevonden en wilde ik gaan afrekenen. Probleem! Ik kreeg mijn portemonnee niet uit mijn binnenzak: stress……….. Ik stond op het punt dan maar geen boekje te kopen en mijn vrouw was wel bijna jarig. Toen heb ik voor het eerst hulp gevraagd en verzocht of de verkoopster mijn portemonnee uit mijn binnenzak wilde pakken omdat ik dat zelf niet kon als gevolg van parkinson. Vrij naar Neil Armstrong het was een kleine beweging en een gigantische stap in het omgaan met parkinson.

Het moeilijkste

De lastigste stressor is het effect wat mijn ziekte heeft op de mensen die mij het naaste staan. Mijn vrouw, kinderen, ouders, broer, zus en vrienden. Met name de verstoorde verwachting wat het leven gaat bieden vind ik een lastige. En het feit dat ik (indirect)andere mensen verdriet doe. En niemand weet wat de toekomst brengt ook mensen met parkinson niet.

Hoe ga ik nu met parkinson en stress om.

Wat voor mij altijd werkt is benoemen wat er aan de hand is, zoals bij het voorbeeld van Noord-Holland of de boekwinkel. Iedere keer als ik toelicht wat de oorzaak van iets wat ik al dan niet kan ontstaat er ruimte. Ruimte waarin ik kan doen wat ik belangrijk vind.
Een tweede hulpmiddel is het bewust doorademen en dan met name vanuit de buik. Als ik dat even doe neemt de spanning snel af. En ook als je vijf minuten stopt is dat het geval. Dat heeft echter teveel bijwerkingen. Een verdergaande variant op doorademen is mindfullness. Een bodyscan of zitmeditatie helpt je je lichaam te ervaren en brengt rust door de focus op je ademhaling.
Ontspannen en bewegen heeft ook een goed effect. Dit doe ik regelmatig als ik merk dat ik gespannen raak. Even een uurtje wandelen en de wereld ziet er een stuk beter uit.
Een laatste hulpmiddel wat voor mij altijd werkt is een situatie omdenken of humor. Een uitspraak in het engels: Stressed is Desserts spelled backwards

Op een mooi 2017

 

Prettige dag,

 

Kees

 

Geef een reactie

Your email will not be published. Name and Email fields are required.