Leere Teller

Vasten voor je hersenen en tegen parkinson

Kort geleden zag ik een interessante TED-presentatie van Mark Mattson – Professor in de Neuro-wetenschappen op de Johns Hopkins Universiteit in Amerika en verbonden aan het Nationaal Instituut voor Ouder Worden. Hij is een vooraanstaand onderzoeker van ziekten als Alzheimer en Parkinson.

In onderstaand filmpje kun je de hele presentatie bekijken, maar die is erg wetenschappelijk en ingewikkeld. Bovendien biedt het filmpje geen Nederlandse ondertitels. Daarom heb ik een samenvatting gemaakt van de belangrijkste stukken van de presentatie die betrekking hebben op parkinson.

 

Mattson werkt in zijn laboratorium met proefdieren. Zo heeft hij muizen met beschadigde dopamine-producerende neuronen, voor onderzoek naar parkinson.

Het is al heel lang bekend dat de levens van laboratorium-dieren verlengd kunnen worden door de energie te beperken die ze binnen krijgen. Op die manier is het mogelijk om het leven van ratten en muizen met 30-40% te verlengen.

De effecten van vasten op de hersenen

Mattson heft onderzoek gedaan naar de effecten van energiebeperking op de hersenen bij ziekten zoals Parkinson en kwam erachter dat de afname van dopamine-producerende neuronen vertraagd werd door regelmatig te vasten!

Vasten is goed voor de hersenen en onderzoek met zowel mensen als dieren heeft laten zien hoe dat werkt. Vasten vermindert ontstekingen en verlaagt ‘oxidatieve stress’ in organen. En er is steeds meer bewijs dat overgewicht het risico op cognitieve problemen en Alzheimer op latere leeftijd vergroot.

Na elke maaltijd die je eet, wordt de energie opgeslagen in je lever in de vorm van een bepaalde suikersoort (glycogeen). Die wordt als eerste energiebron gebruikt bij inspanning. Het duurt onder normale omstandigheden 10-12 uur voordat die suiker-voorraad uitgeput is. Dus als je drie maaltijden per dag eet, raakt die suikervoorraad nooit uitgeput.

Maar als die voorraad (door te vasten) wel verbruikt wordt, dan begint het lichaam vet te verbranden en worden ‘ketonen’ geproduceerd als energiebron in plaats van de suikers. En die ketonen blijken heel goed te zijn voor je hersenen.

Waarom is vasten goed voor je hersenen?

Mattson is van mening dat vasten een positieve, tijdelijke uitdaging oplevert, waardoor de hersenen steeds beter in staat zijn om met stress om te gaan. De proefdieren in zijn laboratorium die vasten, blijken sneller te leren en een beter geheugen te hebben. Honger leidt ertoe dat je vindingrijker wordt om het vinden van voedsel te bevorderen. Het bevordert de activiteiten in zenuwcellen!

Sommige van de veranderingen in de hersenen die zich voordoen bij afwisselend vasten, doen zich ook voor bij zware fysieke inspanning en mentale uitdagingen (zoals het leren van iets nieuws). Zowel vasten als inspanning verhogen de aanmaak van bepaalde eiwitten in de hersenen die de groei van neuronen en verbindingen in de hersenen bevorderen. Zelfs de aanmaak van nieuwe zenuwcellen uit stamcellen wordt aangejaagd.

Van ketonen (energie uit vetverbranding) is bekend dat die epileptische aanvallen tegengaan. Mattson’s onderzoek maakt duidelijk dat de energie uit ketonen anders is dan uit glycogeen en meer energie in de hersenen oplevert.

Hoe kun je dit zelf gebruiken?

Je kunt op verschillende manieren afwisselend vasten:

  • Steeds één dag normaal eten en één dag maximaal 500 caloriën.
  • Twee dagen per week 500 caloriën eten en de andere vijf dagen normaal.
  • Per etmaal alle maaltijden in een vaste periode van maximaal 8 uur gebruiken (bijvoorbeeld: alleen eten tussen 11.00 en 19.00 uur).

Er zijn inmiddels meerdere boeken verkrijgbaar over deze manier van eten. Zoek maar eens op ‘5:2 dieet’ of ‘2 dagen dieet’. Ik ben zelf begonnen met het overslaan van mijn ontbijt een paar keer per week. Dan is de lunch dus mijn eerste maaltijd en dat is goed vol te houden, maar ik ben dan ook redelijk gezond.

Waarschuwing!

Mattson geeft in zijn presentatie al aan dat de meeste mensen moeten wennen aan afwisselend vasten en dat je voorzichtig moet beginnen. Als je te rigoureus begint, kun je je slap voelen en humeurig worden.

In aanvulling daarop raad ik je aan om altijd eerst met je neuroloog te overleggen!

Zoals bekend, is voeding bij parkinson een belangrijk punt.

Eiwitten in voeding belemmeren de werking van dopamineuze medicijnen. Dus in dat licht zou zo’n vasten-dieet gevolgen kunnen hebben voor de inname van medicijnen.

Mensen met parkinson die veel last hebben van dyskinesie (overmatig bewegen door de medicijnen) hebben soms moeite om op gewicht te blijven. In dat geval lijkt elke vorm van vasten me schadelijk.

Reacties? Graag!

We zijn uiteraard weer heel benieuwd naar jullie reacties. Heb je al ervaring met afwisselend vasten? Wat merk je ervan? Welke tips heb je voor andere lezers van dit blog?

Hartelijke groet,

Koen Lucas, gezondheidscoach en -trainer

7 thoughts on “Vasten voor je hersenen en tegen parkinson

  1. Herman

    mei 24, 2016 at 11:15am

    Duidelijk verhaal.
    Dit heb ik geprobeerd, maar werkt negatief voor me .
    De Neuroloog heeft me geadviseerd normaal te eten en af en toe te snacken

    Groet
    Herman

    • klucas

      mei 25, 2016 at 7:52am

      Hallo Herman, ook een duidelijk verhaal: doen wat de neuroloog zegt!
      Groeten,
      Koen

  2. Joke

    mei 25, 2016 at 6:42am

    Niets voor mij. Als ik niet op tijd eet word ik licht in mijn hoofd en misselijk. Verder moet ik niet afvallen, ik beweeg veel en heb de energie uit voedsel wel nodig om op peil en aktief te blijven. Het is een proef met lab dieren dus of het voor mensen ook werkt? Ik eet tussen 6 uur ’s avonds en 6 uur ’s morgens niets. Ooit mee begonnen, waarom weet ik niet. Ik hou niet van die methodes waarbij je je lichaam straft ( zo voelt het voor mij) De methode van de ice man valt hier voor mij ook onder.

    • klucas

      mei 25, 2016 at 7:53am

      Hallo Joke,
      Dan is het duidelijk niks voor jou!
      Groeten,
      Koen

  3. Corrie

    mei 25, 2016 at 11:22am

    Ik ben een tijd lang ( 6maanden) in ketose gegaan, dus ik verbrande vet ipv glucose. Dit had overal een positieve invloedop. Ik moest stoppen met het dieet omdat het op lange termijn niet duidelijk was of er schade aan het lichaam kon ontstaan. Ik heb diabetes type 2 en behoorlijk overgewicht. Tijdens mijn ketose waren mijn suiker waarden uitstekend, mijn cholesterol was gedaald tot 4.1. Ik had energie voor10 personen. Nu ik weer normaal eet is dat allemaal verdwenen. Ik heb met veel interesse je stuk gelezen, en ga nu een tijdje mijn ontbijt overslaan om te zien wat dit voor invloed heeft.

    Groet Corrie

    • klucas

      mei 25, 2016 at 12:33pm

      Hallo Corrie, mooie bijdrage, dankjewel!
      Van wie moest je stoppen? En waar was men bang voor? (het had toch juist een positieve invloed?)
      Ontbijt overslaan werkt voor mij heel goed (ik val zelfs af, een mooie bonus).
      In jouw geval, i.v.m. diabetes, is het misschien toch goed om even met je arts af te stemmen.
      Ben benieuwd wat het je oplevert (en dat hoor ik dan ook graag terug van je!).
      Hartelijke groet,
      Koen

  4. Hennie levie

    december 21, 2018 at 9:59am

    Ik vind het een duidelijk verhaal,en ga het zeker proberen.Maar niet met het ontbijt,dan liever 500 c. in jui heb ik een d.b.s.operatie ondergaan,lichamelijk ben ik rustig,alleen ik loop heel slecht. Nu zijn ze nog niet klaar met het instellen.Dus ik blijf hopen op verbetering.
    Vr groet Hennie levie

Geef een reactie

Your email will not be published. Name and Email fields are required.