zorgen

Zorgen over later? Niet doen! Zorgen voor later? Wel doen!

Je hebt Parkinson, dan horen zorgen erbij, toch?

Veel mensen met Parkinson maken zich voortdurend zorgen over hun toekomst. Dat is niet zo raar als je bedenkt dat Parkinson bekend staat als progressieve ziekte: steeds meer symptomen die steeds erger worden. Het lastige daaraan is dat ze zich vaak zorgen maken om ellende die nooit komt en die zorgen hun levenskwaliteit en gezondheid aantasten!

Dus wat doe je daaraan?

Levenskwaliteit bepalen is geen wiskunde

Een mooi artikel uit een bijlage van de Volkskrant van afgelopen zaterdag (8 september), bracht me op het idee voor dit blog-artikel. In de Volkskrant vertelt longarts Wouter van Geffen over zijn ervaringen met een jonge vrouw met agressieve longkanker. Van Geffen staat voor de keus om wel of niet een belastende ingreep te doen die alleen tot levensverlenging leidt, terwijl hij betwijfelt of de levenskwaliteit na de ingreep wel de moeite waard zal zijn.

De patiënte geeft duidelijk aan: ‘Ik wil door!’ en ze heeft, tegen de verwachting van de arts in, nog een periode geleefd die voor haar van grote waarde was. Van Geffen zegt vervolgens:

“Dat moment aan haar bed heeft mijn ogen geopend. Ik had mijn oordeel klaar over de kwaliteit van haar bestaan, maar die kwaliteit had voor haar een heel andere inhoud gekregen. We zeggen zo makkelijk: als ik verlamd raak, of als ik aftakel, dan hoeft het niet meer. Maar die grens trekken we vaak als we nog gezond zijn.

Nu besef ik dat we pas kunnen overzien hoever we willen gaan als ons overkomt waar we vooraf zo bang voor waren. En als het eenmaal zover is, heb ik geleerd, verschuift de grens.  Ik weet nu hoe moeilijk het is om als gezond mens, en dus ook als dokter, te oordelen wat kwaliteit van leven inhoudt en waar die ophoudt. Wat voor ons niks meer voorstelt, kan voor een zieke de hele wereld betekenen.”

Je kunt je reacties niet voorspellen

En dat is ook het inzicht dat ik jaren geleden opdeed, aan het sterfbed van een 39-jarige neef. Hij was in vele jaren steeds verder beperkt in zijn mogelijkheden door een nier-aandoening, die hem uiteindelijk het leven kostte. Hij was nog net gepromoveerd tot doctor in de Technische Natuurkunde en was ge-headhunt voor een mooie baan, maar heeft er nooit mee kunnen starten. Uiteindelijk was hij aan huis gebonden, zijn hele dag gevuld met medische handelingen en zelfverzorging.

En toch hield hij tot het laatst vast aan alles wat het leven voor hem nog  de moeite waard maakte: kranten, tijdschriften en boeken lezen, studenten helpen met afstuderen, dagelijks de actualiteit met zijn vader bespreken en de kleine uitstapjes met zijn moeder die hij zich uiteindelijk nog kon veroorloven. Het leven bleef voor hem de moeite waard, tot ver na het moment waarop hij van tevoren bedacht had er liever een eind aan te willen maken.

Wat kun je wel doen?

Misschien geen vrolijk, maar toch een hoopvol verhaal, wat mij betreft. Met een levensgrote les, als je die wilt zien: Je kunt niet weten wat er met jou gaat gebeuren in de toekomst (Parkinson is voor iedereen anders). En je kunt niet weten hoe je uiteindelijk zult reageren op zaken die je nu het meeste vreest. Wat je wel kunt doen, is alles wat goed is voor je gezondheid, waaronder:

  • voortdurend genieten van wat wel de moeite waard is
  • zorgen van je afzetten door te beseffen dat je niet kunt weten wat er gaat gebeuren en hoe je zult reageren
  • vertrouwen op je eigen flexibiliteit en je liefde voor het leven

Het komt er feitelijk op neer dat je in het ‘nu’ leeft: geniet van wat er nu te genieten valt en omgaat met wat er nu tegenvalt. Het beroerde alternatief is dat je tegelijk in het verleden en de toekomst leeft door gedachten als: ‘Vorig jaar kon ik nog dagenlang wandelen, over een jaar kom ik misschien m’n stoel niet meer uit!’

Dus, doe wat goed voor je is en laat wat slecht voor je is. Moeilijker is het niet, eenvoudiger helaas ook niet.

Geef een reactie

Your email will not be published. Name and Email fields are required.